Zo is de Halcyon Symbios ontworpen: in gesprek met Arne Sieber in Oostenrijk

Voor deze video reisde ik naar Oostenrijk, naar de plek waar de Halcyon Symbios is ontwikkeld en waar hij wordt geassembleerd. Daar sprak ik met Arne Sieber, de man achter het ontwerp. Hij zegt zelf meteen dat het een teamprestatie is en dat het zonder dat team niet was gelukt. Maar hij is degene die het verhaal kan vertellen, van de eerste schets tot de CE-keuring.

Hoe het begon: een boot van drieënhalve meter

Arne is duiker sinds zijn jeugd, opgegroeid met ouders die met een busje vol duikspullen door de Middellandse Zee trokken. Hij is ook ingenieur: hoogleraar biomedische techniek, met jaren onderzoek in sensortechnologie. Die twee dingen komen samen rond 2004 en 2005, toen hij in Pisa werkte aan duikfysiologie.

In de weekenden gingen ze duiken bij Elba, met een eigen bootje van drieënhalve meter. Daar pasten twee flessen op. De duiken werden dus niet beperkt door diepte, maar door gas. Zo ontstond het idee van een rebreather: niet om dieper te gaan, maar om langer te kunnen, met een kleiner en lichter systeem.

Uit die tijd komt ook de techniek voor het actief valideren van zuurstofsensoren, die later in de Poseidon-rebreathers terechtkwam. Dat bedrijf werd overgenomen door Johnson Outdoors. In 2021 begon Arne met een nieuw team aan nieuwe ideeën en dat werd de Symbios.

De wensenlijst

Ze keken naar hun eigen manier van duiken en vroegen veel mensen wat die wilden. Daar kwam een lijst uit die Arne de kerstwensenlijst noemt:

• Compact en gestroomlijnd, niet dikker dan twaalf centimeter, zoals een bestaand klein toestel dat mensen prezen, maar dan als volwaardige elektronische CCR.
• De veiligheid van een bailoutklep, maar niet de grote klomp mondstuk die daar meestal bij hoort.
• Te combineren met het open-circuitmateriaal dat je al hebt, zodat de stap naar rebreatherduiken kleiner wordt. Je houdt je wing, je inflator, je flessen en je voegt één ding toe.
• Geen kerstboom van kabels. Draadloos waar het kan.

Dat laatste was in die tijd geen wens van de markt. Mensen waren er bang voor. Het team koos er toch voor en nu is elke wens van die lijst afgevinkt.

Een tafel vol prototypes

Op tafel stond de hele geschiedenis. Alles is begonnen als 3D-print. Het eerste witte blokje was de test van één idee: de bailoutklep van het mondstuk naar de borst verplaatsen, zodat het mondstuk licht kon blijven. Eerst met een hendel bovenop om tussen open en gesloten circuit te schakelen; het draaimechanisme kwam pas later.

De eerste versies gebruikten onderdelen die er al waren, zoals de behuizing van een bestaande sensorkop en aansluitingen van BCD-onderdelen. Ze zijn gedoken in een meer twee minuten van de werkplaats, elf meter diep. Veel van die prototypes liepen vol; 3D-geprint materiaal is niet stabiel genoeg. Eén duiker klaagde dat het zo zwaar ademde en het bleek tot bovenaan vol water te staan. Meer dan tien versies verder kwamen de CNC-gefreesde delen die nu in het toestel zitten.

Standaardonderdelen zijn er nog steeds, de microcontrollers, de pluggen en slangen, het membraan van de tweede trap in de bailoutklep. Maar veel is opnieuw ontworpen, omdat wat er te koop was niet precies deed wat ze wilden. De handmatige injectie in de eerste trap is daar een voorbeeld van.

De scrubber: dezelfde kalk, een ander idee

Wat mij verraste toen ik van de JJ-CCR overstapte: de scrubber van de Symbios lijkt kleiner, maar er gaat evenveel kalk in, 2,35 kilo. Hoe dan?

De ontwerpeis was twaalf centimeter dikte. De eerste scrubber was axiaal met een kleine doorsnede en een lang bed, in twee compartimenten, zoals bij een rEvo. De uiteindelijke versie doet het omgekeerde: een grote doorsnede en een kort bed. Dat is de sleutel tot de lage ademweerstand, omdat het drukverval over de scrubber klein blijft.

Ook de sluiting is een paar keer opnieuw gedaan. Klemmen die lekten omdat het materiaal meebuigt, toen een bajonet en nu de ronde poort. En omdat je niet elke week naar een keuringsinstituut kunt, bouwde het team een eigen ademsimulator in een drukvat. Daar is elke versie op getest.

Vijf jaar en wie dat betaalde

Van 2021 tot de CE-keuring met de aangemelde instantie, in de zomer van 2025. Vijf jaar met een team, zonder iets te verkopen. Een groot deel is privé gefinancierd, aangevuld met onderzoekssubsidie van de Oostenrijkse onderzoeksagentschap. “Water en brood voor vijf jaar”, zegt Arne. “En soms een worst.”

De keuring is voor honderd meter, de diepte waar de Europese norm op mikt. Voor 150 meter is het toestel niet ontworpen en dat zegt Arne ook gewoon. Voor verkenning tot honderd of honderdtwintig meter vindt hij het perfect.

De assemblage gebeurt in Oostenrijk. De onderdelen komen van leveranciers over de hele wereld, zo lokaal mogelijk, maar ook uit Azië en de Verenigde Staten.

Voor wie het is

De Symbios is ontstaan uit een recreatief probleem: te weinig gas op een klein bootje. Arne ziet dan ook een plek voor recreatieve duikers, mits ze de aandacht opbrengen die een rebreather vraagt. Niet alleen om langer of dieper te kunnen, maar om de ervaring: de stilte, de kleine set en vissen die naar je toe komen in plaats van weg te schrikken van je bellen. Als cameraman ken ik dat verschil.

Zijn mooiste moment is niet een van de prototypes. Het is een duiker die nooit een rebreather heeft gedoken een paar minuten uitleg geven, hem onder water zetten en zien dat hij ermee overweg kan. “Dan hebben we iets goed gedaan.”

Wat er nog komt

• Een CO₂-sensor. De plek zit er al in. Arne verwacht hem over ongeveer een half jaar.
• Een draadloze zender voor de JJ-CCR. Die vervangt de HUD op de JJ en laat je de Halcyon-handset en -HUD draadloos gebruiken. De eerste exemplaren worden in het veld getest. Het setpoint wisselen blijft op de JJ zelf.
• DPV-gegevens op de computer. Een groep testduikers gebruikt het al; ik ook, zie mijn video over de koppeling met SUEX.
• De computer als dashboard. Verwarming, lampen, scooter: alle apparaten die je bij je hebt op één scherm.

Wie twijfelt of hij nu moet kopen of wachten: het systeem is ontworpen als open systeem en er zit niets in de pijplijn dat niet bijgewerkt kan worden. Wie een vroege koper is, praat mee over waar het heen gaat.

De liftvraag

Tot slot vroeg ik hem: we staan in een lift op een tropisch eiland, overtuig me in één zin waarom ik een Symbios nodig heb. Zijn antwoord: “Ik laat je duiken.” Hij ziet het steeds weer. Mensen zijn sceptisch, proberen het en zetten daarna hun oude toestel te koop.

Wie hem wil proberen, kan bij mij terecht voor een proefduik op de Symbios. Alles over het toestel zelf staat op de Symbios-pagina.